Yerli Malı Belgesi

Yerli katkı oranınızı doğru hesaplayın, kamu ihalelerinde fiyat avantajı kazanın.

Ön Uygunluk ve Yerlilik Analizi

Hesap Cetveli ve Mali Uzman Onayı

SBS Üzerinden Başvuru

Teknik Uzman Yerinde İncelemes

TOBB Kontrolü ve Belge Düzenleme

Ön Koşul

Sanayi Sicil Belgesi, Kapasite Raporu

Tahmini Süre

3-6 hafta

Yetkili Kurum

Ücretsiz Ön Değerlendirme

Yerli Malı Belgesi

‍Yerli Malı Belgesi Nedir?

Yerli Malı Belgesi; bir ürünün Türkiye'de üretildiğini ve Yerli Malı Tebliği'nde belirlenen yerlilik şartlarını sağladığını gösteren resmî belgedir. Değerlendirme; ürün reçetesi, üretim süreci, maliyet kırılımı ve girdi tedarik kayıtları üzerinden hesaplanan **yerli katkı oranı** esas alınarak yapılır. Sanayi ürünlerinde bu oranın **en az %51** olması gerekir. Şartları sağlayan ürün için belge düzenlenir.

1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlükte olan yeni düzenleme ile eksper sistemi kaldırılmıştır. Yerine iki aşamalı bir denetim modeli getirilmiştir: hesaplama önce **mali uzman (SMMM/YMM)** tarafından onaylanır, ardından **teknik uzman** tarafından üretim yerinde incelenir.

Kapsam ve Amacı

Belge **ürün bazında** düzenlenir. Teknik özellikleri, üretim süreçleri ve girdileri benzer olan, fonksiyonu aynı ürünler için teknik uzman incelemesiyle tek belge düzenlenebilir.
Kapsam; **sanayi ürünleri**, Teknolojik Ürün Belgesine sahip **yazılım ürünleri**, **gıda, tarım ve hayvancılık ürünleri** ile **maden ürünlerini** içerir.
Amaç; kamu ihalelerinde ve kurumsal satın almalarda ürünün yerliliğini maliyet verilerine dayalı ve denetlenebilir biçimde belgelendirmektir.
Başvuru önce TOBB veya TESK tarafından kontrol edilir. Belge ise **üreticinin kayıtlı olduğu oda veya borsa** tarafından düzenlenir.
Yerli katkı oranına göre belge beş sınıfta verilir: **A (%91–100), B (%81–90), C (%71–80), D (%61–70) ve E (%51–60)**.

Geçerlilik Süresi

Yerli Malı Belgesi, düzenlendiği tarihten itibaren **bir yıl** geçerlidir. Süre sonunda güncel maliyet verileriyle yeniden başvuru yapılır. Belge süresince Bakanlık ve TOBB **ara kontrol** yapabilir. Yerlilik kriterlerinin korunmadığı tespit edilirse belge iptal edilir.

Şirketin **tür değiştirmesi, birleşmesi veya bölünmesi** hâlinde, belgenin değiştirilmesi için bir ay içinde başvuru yapılmalıdır. Üretici, yerli katkı oranını geçerlilik süresi boyunca koruyacağını taahhüt eder. Bu nedenle **girdi yapısı, tedarikçi veya üretim yeri** gibi oranı etkileyen değişikliklerde hesabın yeniden değerlendirilmesi gerekir.

‍

Kimler İçin Gerekli?

Kamu ihalelerine teklif veren üreticiler: Mal alımı ihalelerinde yerli malı lehine tanınan fiyat avantajından yararlanmak isteyen firmalar.
Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün üreticileri: Bakanlıkça belirlenen listedeki ürünlerde yerli malı teklif edenler lehine %15 fiyat avantajı uygulanması zorunludur. Bu nedenle listedeki ürünleri üreten firmalar için belge önem taşır.
Yazılım firmaları: Teknolojik Ürün Belgesine sahip olan ve kamu kurumlarına yazılım ürünü sunan bilişim firmaları. Yerli yazılım ürünlerinde de %15 fiyat avantajı zorunludur.
Makine ve ekipman üreticileri: Yapım işi ihalelerinde yerli malı olma şartı aranan makine ve ekipmanları üreten firmalar.
Yan sanayi ve girdi tedarikçileri: Ürettiği girdinin, müşteri firmanın yerli katkı oranı hesabında yerli girdi olarak dikkate alınmasını isteyen tedarikçiler.
Gıda, tarım ve maden işletmeleri: Tarım ve Orman Bakanlığı kayıt veya onay belgesine ya da maden ruhsatına sahip olup kamuya ürün tedarik eden işletmeler.

Ne Zaman İstenir?

İhale şartı: İhale dokümanında yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı öngörüldüğünde.
Zorunlu ürün listesi: Teklif edilen ürün, fiyat avantajı sağlanması zorunlu ürünler listesinde yer aldığında.
Yapım işleri: Yapım işinde kullanılacak makine veya ekipman için yerli malı şartı getirildiğinde.
Bayi ve tedarikçi teklifleri: Ürün, üretici dışında bir tedarikçi veya bayi tarafından ihaleye sunulacağında. Bu durumda belgenin, düzenleyen oda veya borsa tarafından tasdik edilmiş sureti kullanılır.
Müşteri talebi: Müşteri firma, kendi Yerli Malı Belgesi başvurusu için tedarik ettiği girdinin Yerli Malı Belgesini talep ettiğinde.
Yenileme ihtiyacı: Mevcut belgenin geçerlilik süresi dolduğunda veya ürünün girdi yapısında oranı etkileyen bir değişiklik olduğunda.

‍

Avantajları Nelerdir?

Kamu ihalelerinde fiyat avantajı: Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15'e kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Bakanlıkça belirlenen orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünler listesindeki mallarda ve yerli yazılım ürünlerinde bu avantajın %15 oranında uygulanması zorunludur.
Rekabet gücü: Fiyat avantajı, tekliflerin değerlendirilmesinde yerli ürün lehine dikkate alınır. Böylece yerli malı teklif eden firma, daha düşük fiyatlı ithal ürün teklifleri karşısında ihaleyi kazanma imkânı elde eder.
Yapım işlerinde pazar erişimi: Yapım işi ihalelerinde yerli malı olması şart koşulan makine ve ekipman için yalnızca belgeli ürünler tercih edilebilir. Bu da belge sahibi üreticilere doğrudan bir pazar alanı açar.
Tedarik zincirinde tercih edilme: Belgeli girdiler, müşteri firmanın yerli katkı oranı hesabında belgede yer alan oranla yerli girdi olarak dikkate alınır. Belgesi olmayan girdiler hesaba daha düşük oranla dahil edildiğinden, belgeli tedarikçiler yerli malı hedefleyen üreticiler için öncelikli hale gelir.
Şeffaf yerlilik seviyesi: A'dan E'ye kadar belirlenen belge sınıfı, ürünün yerlilik düzeyini alıcı kurumlara açık ve karşılaştırılabilir biçimde gösterir.
Kurumsal görünürlük: Belgeli ürünler, TOBB ve TESK tarafından tutulan yerli malı veri tabanında yer alır. Bu veri tabanı kamu kurumları tarafından sorgulanabilir.
Destek ve program değerlendirmeleri: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uygulamalarında ve program değerlendirme süreçlerinde Yerli Malı Belgesindeki yerli katkı oranı dikkate alınır.
Yenilenebilir enerji uygulamaları: Yenilenebilir enerji tesislerinde kullanılan aksamlar için yerli katkı ilavesinden yararlanılmasında belgedeki oranlar esas alınır.

Başvuru İçin Temel Koşullar Nelerdir

Türkiye'de fiilî üretim: Ürün Türkiye'de fiilen üretiliyor olmalıdır. Basit montajla oluşturulan veya tamamı yurt dışında üretilen ürünler yerli malı kabul edilmez.
Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu: Her iki belge güncel olmalı ve ürün, bu belgelerdeki üretim konusu kapsamında yer almalıdır.
En az %51 yerli katkı oranı: Oran, yerli girdi maliyetinin nihai üretim maliyetine bölünmesiyle hesaplanır. Satış, pazarlama, garanti ve finansman giderleri hesaba katılmaz.
Ürün reçetesi ve tedarik kayıtları: Ürünün tüm girdilerini gösteren reçete hazır olmalıdır. Yerli girdiler için fatura ve üretici sanayi sicil kayıtları, ithal girdiler için fatura ve gümrük beyannameleri bulunmalıdır.
Mali uzman onayı: Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli ve mali rapor, işletmede bordrolu çalışmayan bir SMMM veya YMM tarafından onaylanmalıdır.
Net ürün tanımı: Ürün adı, marka, model, GTİP ve PRODTR kodları belirlenmiş olmalıdır. Varsa standart bilgileri ile ürünün etiket, katalog ve teknik dokümanları da hazır olmalıdır.
Firma evrakları: İmza sirküleri, yetki ve temsil belgeleri ile ürüne ait güncel satış faturası.
Sektöre özel şartlar: Yazılım ürünlerinde Teknolojik Ürün Belgesi aranır. Gıda, tarım ve maden ürünlerinde ise ilgili bakanlık kayıt belgesi veya ruhsat aranır.

Not: Başvuru dosyasının kesin içeriği ve formatı, TOBB uygulama usul ve esasları ile başvurunun yapılacağı odanın güncel duyurularına göre teyit edilmelidir.

Adım Adım Başvuru Süreci

Ön Analiz ve Uygunluk Tespiti: Ürünün Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu kapsamı kontrol edilir. Ürün reçetesi üzerinden tahmini yerli katkı oranı hesaplanır, belge alınabilirlik ve hedeflenebilecek belge sınıfı değerlendirilir.
Üretim Hesabı ve Hesap Cetveli: Ürün reçetesi, üretim akışı ve maliyet hesabı hazırlanır. Yerli ve ithal girdiler faturalarla eşleştirilerek Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli düzenlenir.
Mali Uzman Onayı: Bordrolu olmayan SMMM veya YMM; defter kayıtlarını, faturaları, SGK bildirgelerini ve gümrük beyannamelerini kontrol eder. Ardından hesap cetvelini ve mali raporu imzalar.
Elektronik Başvuru: Başvuru, e-Devlet ile giriş yapılan TOBB Sanayi Bilgi Sistemi (SBS) üzerinden, üreticinin kayıtlı olduğu oda veya borsaya yapılır. Dilekçe, taahhütname, mali rapor ve destekleyici belgeler sisteme yüklenir.
Teknik Uzman İncelemesi: Oda veya borsa, başvuruyu incelemek üzere sistem üzerinden teknik uzman atar. Teknik uzman üretim yerinde girdileri, üretim sürecini ve hesabın doğruluğunu kontrol eder, ardından teknik raporu düzenler.
TOBB Kontrolü ve Belgelendirme: Dosya TOBB veya TESK tarafından kontrol edilir. Tereddüt hâlinde farklı bir teknik uzman ile ek inceleme yapılabilir. Uygun bulunan ürün için belge oda veya borsa tarafından düzenlenir ve yerli malı veri tabanına işlenir.
Takip ve Yenileme: Belge bir yıl geçerlidir ve süresince ara kontrole tabi olabilir. Belgenin üreticiden kaynaklı bir nedenle iptal edilmesi hâlinde aynı ürün için bir yıl boyunca yeniden başvuru yapılamaz. Belgenin kesintisiz kullanılabilmesi için yenileme başvurusu süre dolmadan planlanmalıdır.

‍

Başvuru Koşulları ve Belgeler

Kimler için?

Savunma Sanayi Üreticileri

Kontrole Tabi Liste kapsamındaki ürünleri üreten veya üretmeyi planlayan işletmeler.

Parça ve Bileşen Üreticileri

Liste kapsamındaki ürünlerin ana parçalarını ve kritik bileşenlerini üreten firmalar.

Alt Yükleniciler

Ana yüklenicilere liste kapsamındaki parça ve alt sistemleri üreten tedarikçiler.

Yeni Tesis Yatırımcıları

Savunma sanayi alanında yeni üretim tesisi kurmayı planlayan yatırımcılar.

Sanayi Firmaları

Mevcut üretim kabiliyetini savunma sanayi alanına taşımak isteyen işletmeler.

Gerekli Belgeler

Başvuru dilekçesi ve üretici taahhütnamesi: Yetkili kişi tarafından imzalanmış başvuru evrakı ve sorumluluk beyanı.
Güncel Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu: Ürünün üretim konusu ve kapasite kapsamında yer aldığını gösteren belgeler.
Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli ve ürün reçetesi: Ürünün tüm girdilerini ve maliyet dağılımını gösteren hesap dosyası.
Mali rapor ve mali müşavir belgeleri: Bordrolu olmayan SMMM veya YMM onaylı rapor, ruhsat ve faaliyet belgesi.
Girdi faturaları ve gümrük beyannameleri: Yerli girdiler için fatura ve sanayi sicil kayıtları, ithal girdiler için fatura ve gümrük giriş beyannameleri.
İşçilik ve genel gider dökümleri: SGK bildirgesi ve ürüne yüklenen işçilik ve genel gider hesabının onaylı dökümü.
Ürün satış faturası ve imza sirküleri: Belgeye konu ürünün güncel satış faturası ve yetkili imza belgeleri.

‍

Belge Kopyala

Hizmet Kapsamımız

Başvurudan belgelendirmeye kadar sizin yerinize yönettiğimiz süreçler.

Ön uygunluk değerlendirmesi ve yerli katkı oranı analizi
Yerli katkı oranı hesap cetvelinin ve maliyet dökümünün hazırlanması
Girdi faturaları ve gümrük beyannamelerinin hesapla eşleştirilmesi
Hesap cetveli için mali uzman (SMMM/YMM) onay sürecinin koordinasyonu
TOBB SBS üzerinden başvuru ve teknik uzman incelemesine hazırlık
Ara kontrol, geçerlilik süresi ve yenileme süreçlerinin takibi

Ücretsiz Ön Değerlendirme

Firmanızın belge sürecine ne kadar hazır olduğunu ücretsiz değerlendirelim, size özel yol haritasını çıkaralım.

Talebiniz alındı. En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz.

Form gönderilemedi. Lütfen tekrar deneyin ya da +90 549 546 63 47 numaralı telefondan bize ulaşın

Advance Danışmanlık bağımsız bir danışmanlık firmasıdır; herhangi bir kamu kurumunun parçası veya temsilcisi değildir. Belgeler yetkili kurumlarca düzenlenir.